“กลัวเจ็บ” คือเหตุผลอันดับต้น ๆ ที่ทำให้หลายคนเลื่อนการจัดฟันออกไปเรื่อย ๆ คำตอบตรง ๆ คือ จัดฟันมีความไม่สบายจริง แต่ไม่ใช่ความเจ็บแบบที่คนส่วนใหญ่จินตนาการไว้ และเป็นช่วงสั้น ๆ ที่จัดการได้ บทความนี้บอกว่าเจ็บตอนไหน เจ็บนานแค่ไหน และทำอย่างไรให้ผ่านไปง่ายขึ้น
ตอนติดเครื่องมือ เจ็บไหม
ขั้นตอนติดเครื่องมือไม่เจ็บ เพราะเป็นการติดวัสดุลงบนผิวฟันด้านนอก ไม่มีการกรอฟันหรือฉีดยาชา ใช้เวลาประมาณ 1–2 ชั่วโมง สิ่งที่รู้สึกมีแค่การต้องอ้าปากค้างนาน และรสชาติของวัสดุที่ใช้
ความไม่สบายจะเริ่ม หลังจากนั้นประมาณ 4–6 ชั่วโมง เมื่อฟันเริ่มถูกแรงดึง
หลังติดเครื่องมือ ปวดกี่วัน
อาการที่พบบ่อยคือรู้สึกฟันตึง ๆ เสียวเวลากัด และเคี้ยวของแข็งไม่ค่อยไหว
- วันที่ 1–3 — ปวดและตึงมากที่สุด กัดอาหารแข็งลำบาก
- วันที่ 4–7 — ค่อย ๆ ดีขึ้นจนเกือบเป็นปกติ
- หลัง 1 สัปดาห์ — ส่วนใหญ่กลับมาเคี้ยวได้ตามปกติ
คนส่วนใหญ่อธิบายว่าเป็น “ความตึงรำคาญ” มากกว่า “ความปวด” และมักไม่ต้องใช้ยาแก้ปวดเลยหลังวันที่ 2–3
ตอนมาปรับเครื่องมือทุกเดือน เจ็บเหมือนครั้งแรกไหม
ไม่ ส่วนใหญ่เบากว่าครั้งแรกมาก เพราะฟันปรับตัวกับแรงแล้ว อาการตึงมักอยู่แค่ 1–2 วัน แล้วหายไป
ครั้งที่อาจรู้สึกมากขึ้นคือรอบที่ทันตแพทย์เปลี่ยนลวดเส้นใหญ่ขึ้นหรือเพิ่มอุปกรณ์เสริม ซึ่งทันตแพทย์มักแจ้งล่วงหน้า
แผลในปากช่วงแรก
ช่วง 1–2 สัปดาห์แรก กระพุ้งแก้มและริมฝีปากยังไม่ชินกับเครื่องมือ อาจเกิดแผลถลอกได้ เป็นเรื่องปกติและจะดีขึ้นเองเมื่อเนื้อเยื่อปรับตัว
วิธีช่วยคือ ใช้ขี้ผึ้งสำหรับจัดฟันปิดจุดที่ระคายเคือง และบ้วนน้ำเกลืออุ่นวันละ 2–3 ครั้ง
จัดฟันใสเจ็บน้อยกว่าจัดฟันเหล็กจริงไหม
โดยทั่วไป ใช่ ในแง่แผลในปาก เพราะเครื่องมือจัดฟันใสเป็นพลาสติกเรียบ ไม่มีลวดหรือปุ่มเหล็กมาเสียดสีกระพุ้งแก้ม
แต่เรื่อง ความตึงของฟันยังมีเหมือนกัน เพราะทั้งสองแบบทำงานด้วยการออกแรงเคลื่อนฟันเหมือนกัน ทุกครั้งที่เปลี่ยนเครื่องมือชุดใหม่จะรู้สึกตึง 1–2 วันเช่นกัน (อ่านเทียบแบบละเอียดที่ จัดฟันใส vs จัดฟันเหล็ก)
วิธีบรรเทาให้ผ่านช่วงแรกได้ง่ายขึ้น
- เตรียมอาหารอ่อนไว้ล่วงหน้า — โจ๊ก ไข่ตุ๋น ซุป โยเกิร์ต กล้วย สำหรับ 2–3 วันแรก
- ทานยาแก้ปวดสามัญ ได้ตามที่ทันตแพทย์แนะนำ
- ประคบเย็นที่แก้มด้านนอก ช่วยลดอาการตึงได้
- ใช้ขี้ผึ้งจัดฟัน ปิดจุดที่เสียดสีกระพุ้งแก้ม
- บ้วนน้ำเกลืออุ่น ช่วยให้แผลในปากหายเร็วขึ้น
- หั่นอาหารเป็นชิ้นเล็ก แทนการกัดด้วยฟันหน้าในช่วงแรก
อาการแบบไหนไม่ปกติ ควรกลับมาพบทันตแพทย์
- ลวดทิ่มกระพุ้งแก้มจนขี้ผึ้งเอาไม่อยู่
- เครื่องมือหลุดหรือหัก
- ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ แทนที่จะดีขึ้นหลัง 3–4 วัน
- ฟันซี่ใดซี่หนึ่งโยกผิดปกติ
- เหงือกบวมแดงหรือมีหนอง
คำถามที่พบบ่อย
เจ็บกว่าถอนฟันไหม?
ต้องลางานไหมหลังติดเครื่องมือ?
ถ้าทนความเจ็บไม่ไหวจริง ๆ ทำยังไง?
เด็กจัดฟันจะเจ็บกว่าผู้ใหญ่ไหม?
สรุป
จัดฟันไม่ได้เจ็บอย่างที่กลัว สิ่งที่เจอจริงคือความตึงช่วง 2–3 วันแรกหลังติดและหลังปรับเครื่องมือแต่ละครั้ง ซึ่งเตรียมตัวรับมือได้ และแลกกับผลลัพธ์ที่อยู่กับเราไปอีกหลายสิบปี
ปรึกษาเรื่องจัดฟัน
ถ้ายังลังเลเพราะกลัวเจ็บ มาคุยกับทันตแพทย์ก่อนได้ จะได้รู้ว่าเคสของคุณต้องใช้วิธีไหนและจะเจออะไรบ้างในแต่ละช่วง
Little Tooth Dental Clinic ปิ่นเกล้า ดูแลโดยทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟัน ดูรายละเอียดที่หน้า จัดฟัน ปิ่นเกล้า
ชั้น 3 Onemall ปิ่นเกล้า · เปิดทุกวัน 11:00–20:00 น.
โทร 083-996-1175 · LINE @littletoothdental
